Senin, 06 Desember 2021

IBADAH JEUNG PAMUSRIKAN, DIMANA LEBAH LEBAHNA ?

[17/9 16:23] aji rasha: 

1.IBADAH JEUNG PAMUSRIKAN, 
DIMANA LEBAH LEBAHNA ? 

1. IBADAH

Ibadah hartina : 
" ngabdi tumut turut bakti tug tutuhu 
ka nu mahasuci 
Allah swt 
lain ka salian ti eta."

Tangtu geus pada dikanyahokeun, 
sakabeh ajaran ti para ‘ambiya’ 
(jalmi jalmi nu ngadugikeun beja/ajaran 
ti pangeran, 
lain ti hawa nafsuna) 
dimana wae ayana 
naon wae sesebutana, 
kacatet dina Mushaff Utsmani, 
ngabogaan cecekelan 
yen ayana/diciptakeuna jelema 
jeung sakabeh mahluk teh pakeun/euweuh deui salian ti ibadah, 
nyatana ngabdi bakti tug tutuhu tumut turut 
ka nu maha suci 
Pangeran nu ngamurbeng 
(Allah/Hyang/God 
kumaha wae nyebutna 
asal alus –asma al husna) 
‘wa maa khalaqtul jinna 
wal insa illa liya’buduuni’ 
(Angin puyuh (51):56).

Jeung nya ibadah 
ka Hyang Maha Agung iyeu 
(lain ka salian ti eta) 
nu disebut shiratal mustaqim - 
jalan hirup nu lempeng bener menceger 
tur meunang ni’mat 
‘wa ani buduunii haada shiraatum-mustaqiim’ (yaasiin (36): 61) 
najan beda beda 
teu kudu sarua sareatna/jalana/metodana.

Kusabab usik malik hirup 
jeung sakabehna keur ibadah ka Maha Suci, 
nya atuh tara/teu meunang sekuler, 
misah misah, atawa beda beda: 

Ulah ari shalat (ngado’a) karana Allah, 
puasa (ngeureunan/nahan nafsu kajelemaan) karana Allah 
sedengkeun ari kawin karana bogoh, 
dudunya sabab butuh keur hirup, 
dahar karana beuki jeung lapar, 
kiih ngising sabab kabelet 
hayang kahampangan kabeuratan, 
dibaju sabab tiris sabab resep, 
nulis nyarita saukur hayang. 

Ulah susundaan 
hakekatna sabab karana luluhur 
atawa pedah jadi urang sunda; 

iislaman sabab dititah ku indung bapa 
atawa ku ustad/kiai 
tapi kudu kabehanana 
sabab jeung keur ibadah tug tutuhu 
ka nu maha suci.

Nepikeun ka, ngerejet mireungeuh tur ambekan kaluar ka jero, malah ketugna jajantung tur usik malikna hate mantengna angen angen mikir jeung ngucap ngadenge kudu mangrupa ibadah ka nu maha suci teu meunang henteu jeung teu meunang ka salian ti eta.

Eta kabeh, teu meunang misah misah teu meunang beda beda sab kitu kuduna matak diciptakeun diayakeuna mahluk jeung sakabeh usik malikna teh. Nya kusabab hirup jeung usik malikna malah paehna keur tutuhu ka maha suci, boh di arab boh di sunda nu lampahna aslamtu sumerah ka gustina mah, sagala lampah teh kudu wae aya do’a/rajahna nu nyambungkeun jeung nu ngamurbengna 
–dina hadis kasebut yen do’a uteukna ibadah
- Copelna make bismillah atawa saeutikna sanduk sanduk heula ka Maha suci.

CECEKELAN DINA IBADAH

Pakeun cecekelan 
atawa kaperluan ngaturna 
anu leuwih jentre 
dina prak prakan kahirupan sapopoe, 
aya patokan dina ushl fiqh:

Al-ashl fi al-ibādah al tahrim, 
illā mā dalla al dalil alā khilafihī; 
Al ashl fi al-asy’yā (ghair al ibādah) 
al ibahah illā idzā mā dalla al-dalil alā khilafihī.

Sundana: 
Sagala hal ulah dilakukeun 
iwal ti aya titahna/tuduhna; 
Sagala hal meunang dilakukeun 
iwal ti nu diulahkeun 
atawa nu dicaram/dihulag.

Kaidah kahiji nu dicutat diluhur, 
Al-ashl fi al-ibādah al tahrim, 
illā mā dalla al dalil alā khilafihī,

loba kapanggih contona 
dina ibadah ritual formal: 

Ulah sahadat rasul 
‘Ashadu anna Muhammad Rasulullah’ 
ditambahan nyaksi 
ceuk cenah/
ceuk guru/
ceuk agama 
najan jalma ayeuna can panggih 
sareng /teu nyaksian langsung 
ayana Sayidina Muhammad saw oge; 

ulah migawe salat fardu 
6 kali atawa ngan 4 kali 
da tuduhna 5 kali sapoe sapeuting 
najan beuki ge; 

ulah puasa wajib sabulan pinuh dina ramadhan diganti di bulan mulud najan resep oge; 

Ulah keur haji/umroh thawaf 
ngurilingan makam Nabi Muhammad 
najan magpang meungpeung di madinah oge 

jrrd hal nu ulah dilakukeun 
iwalti aya titahna/tuduhna.

Nu kaduana, 
Al ashl fi al-asy’yā (ghair al ibādah) al ibahah, 
illā idzā mā dalla al-dalil alā khilafihī
 
loba kapanggih 
dina ibadah ‘in/non formal’ 
nu ambahana leuwih jembar, 
misalna wae: 
ibadah Gawe 
rek dagang 
rek tani 
meunang asal ulah milampah nu dicegahna, 

rek susundaan 
rek aaraban 
rek kawas bule meunang wae 
malah ngabeungharkeun rasa jiwa 
asal ulah milampah nu dicaramna.

Rek hitut ditarikeun 
rek dipelepeskeun meunang wae eta oge 
(sing jadi) ibadah (ka maha suci) 
asal ulah milampah nu dicegahna.

Rek diuk 
rek nangtung 
rek ngajengjehe 
rek lumpat 
rek puasa 
rek ngabeuti 
rek ngabuah 
rek ngagugulung keris nyorendang kujang ngeukeuweuk HP 
keur urusan elmu 
atawa kahirupan sapopoe meunang wae 
(ngan kudu pisan jadi ibadah) 
bari/asal ulah milampah nu dicegahna 
jrrd 

Jadi sakali deui, 
Rek nanahaon wae oge meunang 
(tapi kudu mangrupa ibadah 
ka maha suci) 
bari/asal ulah ngalakukeun 
nu diulahkeun/dicaramna.

Ngeunaan dua kaidah diluhur 
lamun ku urang diudag 
nepikeun kana hakekatna/kanyataana 
yen sagala usik malik 
keur ibadah ka maha suci, 
boh dina ‘formal’ atawa ‘in/non formal’ 
da euweuh bedana 
sarua sarua kudu manjing ibadah, 
tangtu barisaeun ngajawab 
ngeunaan/tarapis dina hal, 
misalna saperti kieu:

Kumaha nyahona 
lamun urang keur kababayan/kabelet 
hayang kabeuratan/kahampangan 
harita teh keur ibadah, 
lain nu diulahkeun ku nu maha suci? 

kumaha nyahona 
ibadah urang harita lamun keur ngambekan 
kaluar kajerona nafas, 
keur nulis keur nyarita, 
keur facebookan 
lain nu keur diulahkeun/dipiwarang 
ku nu maha suci-atawa 
saukur bakti kana nafsuna sorangan?

Tuluy,..

Kumaha ngabuktikeunana 
keur urang ayeuna pagawean maehan anak batur, ngarusak parahu alus batur, 
ngomean imah butut batur, 
nu dipidamel ku Nabi Khidir as 
mangrupakeun hal nu dipiwarang 
ku/ibadah ka maha suci;
kitu oge Sang khalilullah 
bade nelasan putrana 
cenah piwarangan maha suci 
sasat ibadah ka maha suci? 

Malah dilembur tangtung oge, 
aya kolot kolot nu legok tapak nyarita 
matak helok ka nu beda alamna: 
‘teu acan atos moyan teh aki, 
ayeuna parantos tabuh 10?’ 

jawabna 
‘ Acan nunggu titahan ti Allah 
da dewek mah tuhu moal indit 
lamun can dititah 
(kaidah ka hiji), 

ayeuna mah kieu we da teu dicaram 
(kaidah ka dua). 

Beu, 
kumaha rupa kitab rengkol ayatna?

Ari urang, 
leuleutikanana dina lembut lembutna, 
naon tuturkeuneun 
lamun keur mireungeuh miharsa 
ngerejet TARIMA 
supaya jadi ibadah ka Maha suci 
manjing ayat 
wa’bud rabbaka hattaa ya’tiyakal yaqiin 
(Batu (15):99) 

bakti tugtuhu nepi ka yakin enyana? 
Embung kasebut nu teu boga rasa rumasa 
ukur bakti kana rarasaan 
pangrasa nafsu sorangan.


Keun heula ulikan 
dina hakekat/nu saenyana, 
ayeuna urang ngoraan deui 
ka nu sok kapanggih sapopoe 
di alam ‘relative’ 
pada jalma heula yen tangtu 
lamun boga kasadaran/
pamahaman/
kamampuh 
yen usik malik sakabehna teh ibadah, 
Moal aya bijil caritaan nu mungkul kawas kieu:

‘Dahar heula maneh 
meh kuat shalat ibadah ka Allah’ 
padahal dahar teh 
nyatana ibadah, 
shalat ge (sarua) ibadah. 

Jigana maksudna mah 
dahar heula sing jadi ibadah 
jeung supaya oge engke bisa/kuat 
ngalakukeun ibadah nu lain 
nyaeta shalat.

Jadi kuduna aya oge titahan lain 
ka barudak teh: 
‘shalat heula maneh 
ameh engke bisa ibadah baranghakan’ –dahareun/bisa dahar sabagian rijki nu dipasihan ku pangeran mun pareng do’ana 
dina keur diuk waktu shalat –
warzuqni- 
dikabul ku pangeran.

Ari dahar sing jadi ibadah, 
misalna, sok diajarkeun ku kokolot kokolot lembur tangtung mah ngaliwatan ‘obrolan‘ 
teu siga kawas kieu: 
‘ieu kadaharan hareupeun maneh keur naon?’ dijawab ‘kanggo dituang/diteda’, 
‘Naon sabab rek didahar?’ 
‘salian ti hoyong/lapar teh, 
nyaeta supados janten kiat sehat wareg’. 

‘Tah lamun kitu maneh ulah asal dahar 
tapi kudu bisa nyampurnakeunana 
sabab ari asal ngahakan mah 
can tangtu jadi kulit jadi daging, 
sok jadi panyakit, 
sok jadi mawa nafsu goreng, 
sok jadi teu nangan kateluh kukejo, 
Sok atuh program/do’a-an 
supaya kadaharan nu asup teh 
jadi kaalusan ti maha suci (razaqtanaa) ngajauhkeun maneh tina siksa 
(panyakit naraka jrrd adzab)’. 

Tuluy ditanya deui, ‘
Tah lebah mana ibadahna maneh 
ka nu maha suci 
lebah dinya/mun keur dahar kawas kitu? 

(jarang aya nu bisa ngajawab 
pananya nepi ka kieu –
komo bari jeung prakna- 
najan kalimat saencana 
geus mere tuduh pakeun jawabna).

Satuluyna,…

Tangtu moal aya nu nyarita/ngado’a 
‘gusti pasihan abdi rijki/
harta banda dunya barana 
ameh tiasa/bade ibadah ka gusti’. 

Ieu tanjakan ti jalma 
nu keur poek hate 
atawa bisa jadi ukur keur hayang harta, 
nyarita kitu na teh 
ameh kasebut alus sungut mungkul. 

Naha? 
dumasar kana ayat diluhur 
tangtu neangan harta/rijki nage 
geus (kudu manjing) ibadah; 

pas kabeneran boga harta, 
hartana teh nambahan ka manehna 
jadi pagawean/hal nu kudu diibadahkeun; 

Kateubogana harita ge (kudu jadi) ibadah, 
riweuh gawe (kudu) jadi ibadah jrrd nu aya. 

Jadi, 
nanahaon masih make tanjakan 
yen karek lamun boga rijki arek ibadah. 
Nu kitu kasebut oge 
nu keur samagaha pikir. 

Hayang ibadah nu manehna 
teu bisa/keur teu daek, 
atawa nyahona meureun 
ibadah teh ukur nu sok idek liher di masjid, kaayaan manehna sorangan 
NU AYA di manehna harita 
pasihan ti maha suci 
ditambelarkeun 
teu diibadahkeun 
teu jadi ibadah 
kalahka ngalamunkeun nu euweuh.

Kitu oge kekecapan2: 
‘Engke lamun geus salse/pensiun 
rek husu ibadah’, 

meureun rugi pisan 
kangoraana 
kasibukanana 
sama sakali lain ibadah/
teu jadi ibadah keur manehna; 

‘Boro boro tahajud euy 
ieu teh da kudu nyupir sapeupeuting’, 
meureun bingung pangrasana 
yen nyupirna lain ibadah 
da kumaha ngaibadahana 
nyupiran mobil hayang gancang tepi ka nu dituju tapi kudu mangrupa ibadah ka maha suci-
jadi nu maha suci teh 
kawas nanahaon atuh?; 

‘Engke mah lamun libur/cuti 
arek puasa 
arek ngelmu nambahan/ngaleketkeun ibadah, 
da ayeuna mah kumaha atuh euy riweuh’ 

pohoeun 
yen gawena/sakolana 
kariweuhna teh 
(kudu mangrupa/sing jadi) ibadah oge; 

‘Tong nyanyi wae atuh 
maca maca qur’an ameh jadi ibadah’ 

pohoeun yen maca qur’an ge 
sok dilagukeun/
aya ‘iramana’ 
jeung deui nyanyi ge ibadah-
kudu jadi ibadah 
najan tangtu beda kelasna 
henteu pacorok; 

‘Ah da kumaha atuh sakieu kakolotana 
teu bisa ibadah kawas baheula’. 
Justru kitu geus kari ngeunahna 
teu loba teuing nu kudu diibadahkeun; 

‘Atuda gering ripuh 
rek kumaha bisa ibadah, 
padahal aya ngeunahna batur mah 
kudu nangtung ruku sujud 
ieu mah cukup ku ngagoler/diuk wae 
cukup rindat matana 
usik hatena mungkul pakeun dibaktikeun 
ka maha suci 
jrrd ….. 

Moal euweuh 
tuliskeuneun 
lampahkeuneun 
sasat kabeh usik malik 
salila hirup jeung paehna 
kudu sarua jadi ibadah. 

Nu penting mah 
tinggal daek tatanya 
bari jeung prakna ka nu geus tapis 
kumaha sangkan sakabeh manjing ibadah 
ka tukang/ahli ibadah tug tutuhu 
ka nu maha suci 
lain ka salian ti eta.

CARA NGANEPIKEUN/
NGALAMPAHKEUN 
IBADAH 
DI LEMBUR

Sajalan jeung kaidah ushl fiqh diluhur, 
luluhur luluhur sunda 
nu bijaksana para satmata 
ulama nu seubeuh mikiran agama 
anu aya dilembur lembur 
tangtung dina prakna, 
nu kapanggih mah, 
tara nyamputkeun 
elmu ulikan kasundaan/kaislaman 
(wilayah in/non formal) 
jeung sareat ritual formal 
nu geus mapan 
najan bari rupa rupa madzhabna. 

Tapi kabehana ge 
kelas harkatna euweuh bedana 
nyata mangrupa ibadah -
kudu mangrupa ibadah- 
ka nu maha suci 
Allah swt 
tara ka salian ti eta. 

Nuhiji mah tara dipigawe 
naon wae salian ti nu geus aya tuduhna- 
mun dipigawe sok diseut bid’ah 
nu diulahkeun tea, 

nu kadua mah wenang 
naon bae oge asal teu milampah nu dicegahna.

Biasana pola na teh: 
Digedekeun/diasakeun heula 
kana ibadah ‘formal’ –
kayaning rukun islam & iman 
dina sareat- 
nu geus kabukti sareatna/jalana/metodana proven keur ibadah ti babaheula, 
nu dipamrih kabukti engkena 
bisa nyaangan 
jadi tuduh kana lampah ulikan ulikan/
lampah lampah nu laina dina kahirupan 
sangkan kabehanana jadi ibadah 
tug tutuhu ka maha suci Allah swt; 

Aya nu bareng periode/’yaum’-na 
ngan sok beda waktuna, 
beurang beurang di masjid 
ukur ngobrolkeun/lampah ‘sareat’, 

kapeutingnakeun sanggeus waktu sareureuh budak karek kana ulikan ulikan nu laina 
meh leuwih nyaangan lampah hirup hurip nohonan bakti diri ka maha suci 
di luar ibadah ‘formal’. 

Aya nu geus shalat fardhu berjamaah, 
tuluy ngabahas jeung meraktekeun eusi 
eusining qur’an dina pangkat ibadah 
nu leuwih jembar kayaning dina: 
silat, 
ngubaran, 
parijkian, 
panorahan, 
padikiran 
jrrd. 

Aya oge nu di masjid ngobrolkeun sareat; 
di imah, 
dikabuyutan, 
di leuweung, 
di gunung, 
di nu suni suni, 
sepi tinu pagaliwotana kahirupan sapopoe milampah/nyaritakeun/ngajarkeun 
ibadah ibadah lain 
kayaning katasaufan kasundaan jrrd 

make bekel sareat 
tur pakeun ngeuyeuban sareat. 
Kabehanana tara sugan nitah /nyontoan ninggalkeun sareat/formal 
atawa misahkeun 
ngabedakeun 
nganafikeun 
ibadah nu luar/salian ti ritual formal.

Matak di jalma jalma wijaksana baheulana 
(jeung tangtu ayeuna katut kahareupna) mah 
tara aya pasariwut pasea 
nu susundaan jeung iislaman 
da ibadah ibadah keneh 
asal ulah pacorok pacampur. 

Tara ngiruhan sareat 
tara nganafikeun ulikan ulikan susundaan/iislaman 
(misalna kasundaan katasaufan jrrd). 

Kabehana bareng 
silih bantu 
silih awaskeun 
silih ingetan 
selaras harmonis 
shaleh ibadah tutug tutuhu 
ngan ka nu maha suci.
[17/9 18:49] aji rasha: 

2. IBADAH JEUNG PAMUSRIKAN, 
DIMANA LEBAH LEBAHNA ? 

2. PAMUSRIKAN

Kaayeunakeun 
kusabab ‘misah’na 
cara nganepikeun ngeunaan hal 
”sagala ge ulah iwal ti nu aya titahanana/tuduhna; Sagala ge meunang iwal ti nu diulahkeun/dicaram, 
loba kapanggih dina kahirupan sapopoe 
utamana lamun urang keur susundaan 
kayaning: 
manggihan 
neangan 
ngulik 
ngaekspresikeun 
nganepikeun 
ngaapresiasi 
numuwuhkeun 
nyeungitan 
milampah nu aya hubungana 
jeun kasundaan 
boh budaya boh, utamana, kapribadian 
ulikan elmu sunda 
(kitu oge kana ‘modernitas’ 
nu dibawa ku ‘munding bule’) 
sok dinafikeun ku disingsieunan 
jeung di/kabebegigan ku caritaan 
nu dipahingkeun 
tina pamahaman ibadah ritual formal/’sareat’ nyaeta : 
utamana pamusrikan/ 
ibadah Lain ka maha suci Allah swt 
atawa bid’ah migawe 
nu euweuh tuduhna/titahanana 
(kaidah ka hiji) 
nu ngajadikeun aya, 
lamun teu kasebut loba, 
urang sunda nukeur susundaan 
jadi:
Ngajauhan ‘masjid/sareat’, 
ngewa/
anti/
teu paduli kana islam 
atawa misahkeun maneh tina kaislaman mopohokeun 
yen sababna islam ditarima/dipake baheula 
ku luluhur teh sabab 
sareatna pangparatan hakekat 
bari teu kudu jadi arab/
tetep nyunda/
teu kudu anti ‘modernitas’, 
matak tara/tong daek nurut kana fiqih-fiqih (pamahaman jalma dina ngahartikeun agama) 
nu lain pangparatan hakekat, 
kudu wae ninggang hakekat/kanyataanana 
tara ngandelkeun cenah :

Naon sabab islam dipake di sunda, 
na teu boga cecekelan sorangan?). 
Sabalikna, 
aya nu Embung, 
sieun atawa 
susulumputan milampah kasundaan 
da nyaeta sok/bisi/ngajaga 
tina dicap/dianggap musrik 
jeung milampah bid’ah poyokaneun/kamarginalkeun 
ku ‘urang masjid/sareat’ 
jadi we jati diri 
nu enya ngeunaan ulikan kasundaan teh 
hese neanganana 
da nyumput tara nembrak 
atawa kasundaan jadi barang aneh 
sabab geus lila tara dipake 
sabab sieun jeung embung tea 
mimitina nepikeun ka hese nyusudna 
salaku ulikan. 

Ari pareng aya/bijil nembrak, 
remen pasariwut jeung nu sada sunda 
tapi sundel da poekeun 
rumpu rampa keneh 
pikir jeung atina jajauheun 
kana moncorong gumiwang caang 
sampurna pikir ucap jeung lampahna 
salaku nu tug tutuhu tumut turut ka maha suci, 

kawas nu sada islam 
padahal eusleum 
jajauheun tina aslamtu 
numawa kasalametan 
karahayuan 
kaharmonisan 
kasampurnaan 
najan ngakuna mah (ukur tepi ka ngaku) abdi/tukang ibadah ka Allah-
Kawas nu siga ‘educated’ luhung elmu 
padahal setan logika mungkul.

Sabenerna mah teu kudu aya dua kajadian diluhur, tapi memang kudu enya enya jeung ati ati pisan ulah nepikeun ka tigebrus 
kana pamusrikan jeung bid’ah.

Matak ayeuna urang semplakeun deui 
waja tina ageman teh 
boh dina ngalakukeun ibadah ‘formal’, 
dina susundaan, 
dina naon wae lampah dunya 
nepikeun ka paehna 
kudu jadi ibadah 
bakti diri tutuhu 
ka maha suci 
lain ka salian ti eta 
ulah milampah nu dicegahna. 

Nepikeun ka lembut lembutna oge, 
dina ngerejet 
mireungeuh 
miharsa 
ulah asup kana pamusrikan 
sabab eta teh dosa nu pangede gedena 
jeung euweuh ampuna 
saencan ditinggalkeun/
teu dilakonan deui/
taubat (balik deui) 
ka ngan ibadah 
ngabdi bakti diri 
tug tutuhu ka nu maha suci (tauhid). 

Jeung lamun geus musrik teh 
kacida pisan sasar sasabna 
(Awewe, 4:116).



NA KUMAHA NU DIMAKSUD 
SYIRIK/MUSYRIK 
TEH ENYANA?

SYIRIK 
umumna nyaeta 
ngaduakeun (leuwih ti hiji) Pangeran. 

Nganggap pangeran boga /
ngabogaan atawa 
butuh/mikabutuh batur (syarik), 
jeung nganggap pangeran boga/
ngabogaan ‘saingan’ nu satara/
nu ngaleuwihan (andad).

Saliwat mah keur urang urang 
lamun ngadenge kekecapan 
syirik atawa musrik teh 
sok langsung kainget kana caritaan 
ka budak 
yen nu musrik 
(nu ngalakukeun syirik) teh

Nu ibadah 
bakti ka berhala 
kawas patung arca jeung sarupa ti eta 
(Para Nabi (21):52-65).

·Sujud 
ka sarangenge ka bulan 
(diwincik, 41:37) 
sawarna jeung eta 
tangtu kaasup sujud bakti nyembah –
migusti- kana barang barang 
nu dianggap ‘aheng’.

Ngajadikeun jin-nu gaib gaib- 
jadi sarekat Allah 
(ingon-ingon, 6:100).

Mangerankeun ka jelema2 
nu dianggap aheng jeung luhung 
(Awewe, 4:171) 
kaasup - boh nu hirup keneh atawa geus maot.

Tapi tangtu ngeunaan pamusrikan 
nu disebut diluhur mah 
gampang ngabedakeunana 
dina lampah bakti tutuhu sapopoe.
Kitu deui anggapan 
yen Allah/pangeran 
boga anak boga pamajikan 
terus konsekuensi logisna 
pangeran jadi tilu jrrd 
(5:116; 6:102; 16:57; 19:82-92) 

oge geus jelas beda/ulahna-
malah diurang mah teu kagok, 
teu riweuh nyebut aya batur nu jadi Anak Allah, sorangana we ngaraku jadi Allah -
kawas fir’aun baheula- 
meureun leuwih ngeunah lieurna, 
teu bakti/ibadah/migusti deui ka batur 
saluaraeun manehna.

Najan tiap jalma ayeuna 
nu masih keneh siga nu dicaritakeun diluhur 
mun ditanya naha laku kitu 
pasti ngajawabna eta mah saukur simbolis, pengarah, ngagampangkeun hiji abstraksi, perantara, ’sareat’mungkul, 
’membumikan tuhan nu abstrak’, manifestasi/perwujudan (jrrd) 
tina bakti ka nu murbeng alam. 

Embung disebut bodo bodo teuing 
ngaduakeun pangeran jeung patung, 
panonpoe, bulan atawa jin, nu gaib gaib, 
nu boga sifat basariyah jrrd. 
Jadi, teu pati guna teuing dibejer beaskeun 
kitu kieuna kacape cape.

Ayeuna urang ome pamusrikan 
nu rada leuwih hese –
mun teu kasebut hese pisan- 
nyingkahanana ku sorangan 
tapi bari rada gampang nangenanana/
gampang mere labelna 
mun kalampahkeun ku batur 
nyaeta:

Jalma musrik teh 
nu ngajadikeun ulamana/guruna 
jadi Pangerana/gustina 
(9:31). 
Nu karieu barakti turut tumut tutuhu 
ka ulamana/guruna 
jeung kana naon wae 
ti ulamana/guruna 
ngaenyakeun nurut teu minge. 
Tuluy,

Jalma musrik teh 
nyatana jalma jalma nu ngabengkahkeun agemanna nepikeun ka jadi golongan2/
aliran2/
isme2/
brotehrhood2 
masing masing reueus 
agul ku nu aya di paguron/ 
aliran/komunitas maranehna 
(30:31-32; 23:52-53) 

tah pan di urang ge 
boh nu iislaman 
boh nu susundaan 
pasariwut loba loba golongan/
aliran bari misah misahkeun maneh 
aragul rareueus ku ageman 
nu aya di manehna 
nu beda/asa leuwih alus leuwih enya 
ti nu aya di batur. 
Malah-malah, sok kasebut loba loba

Jalma nu ti gebrus 
dina syirik teh 
nyaeta
nu leuwih mikacinta harta, 
pagawean, 
dulur, 
pamajikan, 
anak, 
kolot, 
oge naon naon nu dipikameumeut ku maranehna, sasat leuwih mikacinta nu lain (andad) 
ti batan mikacinta pangeran 
(9:24).

Ngan lamun ka batur 
ku urang disebut laku kitu teh pamusrikan, 
najan aya caritana dina qur’an numutkeun Allah, meureun wera malah boa moal tuluy hahadean, papaseaan, musuh saumur umur. 

Tapi hal hal saperti nu disebut diluhur 
mun keur kaalaman ku sorangan 
hese sadarna 
beurat leupasna 
najan nyaho 
yen musrik teh moal dihampura 
ku Pangeran 
jeung siksana teh 
perih pisan nyelekit enya.

Nu panuntungna mah,…
Pamusrikan nu samar ipis bedana 
hese pisan ditinggalkeuna 
nu tuluy wae ngilu kababawa 
ngukuntit salila usik malik 
jadi jelema najan 
susundaan, 
iislaman, 
shalat rajin, 
puasa leket 
ceuk rarasaanana atawa 
nu ceuk batur geus di pangkat ulama luhung Satmata oge komo keur urang jalma biasa. Nyaeta:
Nu ngajadikeun 
hawa nafsu kajelemaanana 
jadi pangeranana/gustina/ALlahna.
ara’aita manittakhada ilaahahuu hawaahuu’ (Pamisah (25):43).

Hartina 
nu bakti tumut turut tug tuhu 
kana hawa nafsuna sorangan, 
ngajadikeun hawa nafsuna jadi gustina(andad). catetan: 
Pangeran/Gusti teh 
nu kudu diturut piwaranganana/cegahanana 
jadi mangeran/migusti bisa ngandung harti 
nurut tumut bakti tuhu kana piwarangan/cegahanana.

Naha?

Nyatana apan 
kajelemaan teh nafsu, 
pikir akal teh bijil ti nafsu, 
Qalbu teh pan owah owah dina sir kanafsuan. 

Moal lampah 
moal usik malik 
mun teu nafsuan, 

dahar 
nginum 
sahwat 
kiih 
ngising 
nafsu, 

moal mikir 
moal ngakal 
moal boga angen angen 
mun lain di kanafsuan, 
moal jadi jelema mun teu boga nafsu kajelemaan. Jadi pagiling gisik terus jeung nafsu 
moal pisah pisah satungtung aya 
dikajelemaan 
jadi jelema.

Cobaan shalat teu nafsuan 
moal meta moal usik usik acan, 

jadi shalat teh 
hasil/pagawean nafs kajelmaan 
ku jelema mah - 

beda lamun nu shalatna 
Allah atawa malaikat. 
kusabab eta 
coba saliksik sing telik 
ka sorangan di sorangan, 
Naha migawe shalat harita 
sabab nurut nafsuna nu hayang shalat? 
atawa nafsuna nurut kana titahan pangeran supaya shalat/puasa. 

Nu kahiji nurut-
sasat mangeran/migusti-kana nafsu sorangan. 

Nu kadua 
nafsuna nurut kana titahan pangeran. 

Ngan didieu beuratna/samarna,
Kumaha ngabedakeunana 
nganyahokeunana 
dina waktu ngan sababaraha ‘detik’ 
owah owahna sir dina ati, 
lamun can meunang perbuka ebreh wajahNa (wajhilah)?

Matak bisa kaharti 
dina shalat fardhu ge 
kudu wae aya niatna/itikad heula, 
kudu wae khusu ngado’ana, 
make formulasi basa/kecap kecap 
nu geus proven tibaheula 
dipake ku Rasul Allahna - 
ulah nyieun sorangan,
kudu bener peta petana 
ulah meta sakahayang sorangan, 
ibadah nu pantang migawe 
lamun euweuh tuduhna. 
Ameh bener ngalelempeng kanafsuan 
ulah mangerankeun/nurut kana nafsu sorangan 
(di lembur mah kabedakeun ku isitlah antara make/numpakan nafsu jeung 
kagugusur nurut mangeran kana nafsu).

Biasana pamusrikan henteuna teh 
leuheung ngeunaan hayang shalat fardhu-pagawean alus, 
kumaha lamun dina angen angen? 
dina sahwat? 
dina dahar? 
Ngaroko - ‘
Addicted Narkoba mah meureun leuwih jelas’-? 

Gawe? 
neang elmu? 
Keur parebut pagetreng 
jeung batur dina dudunya? 
Ngabaktikeun kasusah kasenang Jrrd 
Kumaha lamun kawas Sang Khidir as 
dina maehan & ngarusak keur urang ayeuna, 
jaba urang mah jalma biasa? 
Mana nu nurut make nafsu 
mana nu kagugusur bakti kana nafsuna? 

Mana nu mangeran kana/ngajadikeun nafsuna jadi pangerana dina usik malik, 

mana nu usik malikna 
dumasar kana titahan/tuduh Pangerana? 

Lain jawabeun/sangkaan/penilaian 
nu harung gampung sungut mungkul 
lain hasil tilikan nu deet deet 
sabab ieu mah 
pamusrikan patohidan 
nu pagiling gisik 
dina jajaten jajatian sorangan.

Kitu oge 
ngeunaan pangeran nu jadi kakait ati/pikir,
tujuan shalat/do’a 
bakti sumembah dina usik malik 
salila hirup jeung/ tug nepika paehna.

Pangeran nu kasebat 
nganggo basa arab 
Allah-nu cenah 
jadi pamsurikan urang Arab jahilliyah. 

Allah teh dzat 
nu euweuh upamana 
Suci sareng Agungna teh 
maha pisan bari gaduh asma alhusna ngaratus katut af’alna nu tanpa wilangan. 

Eta hasil nu kabaca/kadenge 
tina kitab mushaff utsmani/
ti guru/ti ulama- 
ku nu parinter dina agama Allah teh 
dipasihan ‘gelar’ SWT 
ameh ngingetan/puguh bedana 
nu kumaha Allah teh.

Nya ku katerangan eta 
dilakukeun ‘conseptualised’ 
pemodelan anggapan 
pemahaman nu jadi kayakinan disorangan ngeunaan eta katerangan. 
Bisa bener bisa salah ngahartikeuna - 
komo nu ukur aya dina nyangka 
ngaduga ngira ngira/meureun 
ngeunaan Allah 
dumasar kana katerangan tina ayat 
(nu ngaduga ngira ngira Allah baladna setan). 
Najan kitu, 
ari ngahartikeun, 
pamahaman, 
kayakinan, 
konseptualiasasi, 
nyangka ngaduga ngira ngira 
bijil ti nafsu kajelemaan. 

Dina salahna 
jadi mangerankeun kanu lain pangeran, 
mi Allah lain ka Allah 
najan asa enya.

Tapi, leupas tina bener salahna 
mi Allahna ka ‘Allahna’ teh 
sabenerna nurutkeun kajelemaanana 
da jelema sasat bakti tug tutuhu nurut tumut mangeran kana nafsu kajelemaanana 
pangrasana sorangan ngeunaan Allah, 
lamun can meunang perbuka ebreh wajahNa (wajhillah) .

Jadi Mana nu mangerankeun nafsuna 
ngeunaan Pangeran (syirik)? 
mana nu ku nafsuna mangeran ka Pangeran?

Lain jawabeun/sangkaan/penilaian 
nu harung gampung sungut mungkul 
lain hasil tilikan nu deet deet 
sabab ieu mah pamusrikan patohidan 
nu pagiling gisik dina jajaten jajatian sorangan.

Kusabab katerangan diluhur, 
teu salah lamun nu mangerankeun 
nurut tuhu migusti kana nafsuna sorangan 
ieu nu ngajadikeun ayana syirik syirik nu laina. 

Jadi nyembah berhala teh 
nyatana berhala dina nafsu sorangan, 
leuwih micinta dunya 
tibatan ka pangeran 
sabab mangerankeun hawa nafsu sorangan, 
nurut mangeran ka guru/ulamana 
sabab nafsu sorangan, 
ngabengkahkeun ageman 
agul ku ageman sorangan 
sabab mangeran kana kaagul nafsu sorangan, nyieun pangeran keur manehna sakahartina 
sabab jijieunan pamahaman hawa nafsu sorangan, 
lain saukur dina nangenan aya 
nu susundaan atawa 
nu iislaman mungkul, 
nu kitu moal leupas salila di kanafsuan 
hawa kajelemaan 
lamun lain ku perbuka.

Ieu ge nuliskeun papanggihan 
nga upload ngaguar guar naha sabab: 
make nafsu numpakan nafsu 
da kudu ku nafsu ameh jadi tapak 
salaku nu katitipan 
ngagolangkeun nafsu kajelemaan 
titipan ti maha suci, atawa 
ukur nurut mangeran kana nafsu sorangan 
pedah hayang/kudu nuliskeun ngaguar guar 
sabab perlu atawa ngandel kana nafsu jamak 
bisi ‘perish’ lamun teu ‘publish’? 

Ana kajawab kaburu lain 
da lain dina alam susundaan iislamanana mungkul tapi pagiling gisik 
dina jajaten jajatian sorangan 
unggal usik 
unggal ngetug 
unggal ngarenghap. 

Jadi mending dianggeusan 
bisi keuna ku poho ireug katalingeuhan.

Tidak ada komentar:

Posting Komentar